Çekin ödemekten men edilmesi
SORU: İmzalamış bulunduğum çekleri APS olarak hamiline daha açıkçası lehdara göndermek üzere postaya verdim. Ancak zarf posta teşkilatında kayboldu. Bu hususu göz önünde bulundurarak iptal davası açabilir miyim? Bu davayı açmak benim açımdan çekin ileride başkalarının eline geçerek işleme konulmasından duyduğum korkudan geliyor. Çekler henüz hamilin eline ulaşmadığına göre böyle bir girişimde bulunabilir miyim?
YANIT: Türk Ticaret Yasası’nın 711/3. maddesi uyarınca “Keşideci çekin kendisinin veya üçüncü bir kimsenin elinden rızası olmaksızın çıkmış olduğu iddiasında ise muhatabı çeki ödemekten men edebilir.”
Çeki APS olarak göndermiş olduğunuza göre, söz konusu gönderimin muhatabına ulaşmadığına dair posta idaresinden yazılı bilgi almanız ve bunun nedenini sorgulamanız mümkündür.
Bu konuda çekin keşidecisinin rızası hilafına elinden çıkmış olması nedeniyle, konunun bankaya bildirilmesi yeterlidir. Bu bağlamda da açılacak iptal davası hasımsız olup, dava sonucunda verilecek iptal kararı çeki takibe koyan hamil aleyhine açılacak menfi tespit davasında davacının bu çekten dolayı borçlu olmadığını ayrıca ispat etmesi gerekir.
Mevcut yasal düzenleme çerçevesinde çekleri kaybeden keşideci, bu çekler için ödeme yasağı koyabilir. Banka da bu yasağa uymak zorundadır. Elinden iradesi dışında çıkan çek keşidecisi, çekin iptali yönünde dava açabilir. Bu bağlamda da iptal nedeni olarak çekin hamiline gönderilişi sırasında posta idaresinden kaybolduğuna dair yazılı bir belge almak suretiyle iddia belgelendirilir. Bu aşamada da çekin ödenmesi menedilebilir.
Çekin ödenmesinin men olunması, yani ödeme yasağı konulması istemi ihtiyati tedbir kararı da alınarak sağlanabilir. Mahkemece, keşidecinin bu isteminin kabulü ile ihtiyati tedbir kararı verilmiş ise, bu karar muhataba ulaştırılarak çeklerin ödenmesi önlenebilir. Ayrıca yerel Cumhuriyet Başsavcısı veya Cumhuriyet Savcısı da soruşturma nedeniyle çekin ödenmesini men edebilir.
Gerçekte keşideci tarafından Türk Ticaret Yasası’nın 711 son maddesi uyarınca verilen ödemeden men talimatı tedbir (önlem) niteliğindedir. Dolayısıyla çek kaybolmuş ise, keşideci muhatap bankaca çekin ödenmesinin meni ile ayrıca bu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti davasını açabilir. Bu bağlamda, çekin istirdadı değil, ancak menfi tespit davası açılabilir.
Sizin öncelikle muhatap bankayı konuya ilişkin uyarmanız ve ödemeden men talimatı vermeniz gerekmektedir.(V. Seviğ)
Referans Gazetesi, 05 Mart 2008
Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuz yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.
Yorumlar
Henüz Yorum Yok.
Yorum Yazın