Eski teknolojili ürün, değeri düşen mal kapsamına girer
SORU: Elektronik ticareti ile uğraşan bir kuruluşuz. Bu alanda hızlı teknolojik gelişme nedeniyle stoklarımızda var olan ve fakat artık satılması mümkün olmayan ve kısaca değeri düşen mallar var. Bu malların stok değerlemesini maliyet bedelini esas alarak yapıyoruz. Ancak bu değerleme söz konusu stoklar için gerçeği yansıtmıyor.
Bu tür stokları “Değeri düşen mallar” olarak değerlendirebilir miyiz? Eğer söz konusu malları değeri düşen mallar arasında kabul edecek olursak uygulama nasıl olacak? Bir başka yönden söz konusu stokları değeri düşen mallar hesabına almak mecburi midir?
YANIT: Vergi Usul Yasası’nın 274. maddesi uyarınca, “Emtia, maliyet bedeliyle değerlenir. Bu bağlamda “Emtianın maliyet bedeline nazaran değerleme günündeki satış bedelleri yüzde 10 ve daha fazla bir düşüklük gösterdiği hallerde mükellef, maliyet bedeli yerine 267. maddenin ikinci sırasındaki usul ve esaslar hariç olmak üzere, emsal bedeli ölçüsünü tatbik edebilir.” Dolayısıyla Vergi Usul Yasası’nın 274. maddesinde yer alan düşük bedelle değerleme düzenlemesinde, değerleme gününde dikkate alınacak satış bedeli tespit edilirken esas alınacak değer mükellefin kendi satış bedeli değil, piyasadaki genel satış fiyatı olmalıdır. (Erdem, Tahir “Kıymeti Düşen Malların Değerlemesi” Vergi Sorunları, Sayı:232, sf:232)
Gerçekte Vergi Usul Yasası’nın 274. maddesinde yer alan düzenleme ile satın alınan veya imal edilen emtianın maliyet bedeli oluştuktan sonra satış fiyatlarının önemli ölçüde düştüğü dönemlerde, mükellefin gerçek olmayan kazançları üzerinden vergi ödememeleri amaçlanmıştır.
Mükelleflerin isteğine bağlı olan bu değerleme şeklinde kriter olan satış fiyatı, mükellefin kendi satış fiyatı değil, piyasada oluşan ortalama fiyattır. Bu nedenle dönem sonu stoklarını emsal bedelle değerleme isteyen mükellefin, mal maliyet bedelinin piyasadaki o mala ilişkin genel satış fiyat düzeyinin yüzde 10 ve daha fazla altında kaldığını kanıtlaması gerekir.
Konuya ilişkin olarak verilen bir özelgeye göre de “… vergi matrahının tespiti bakımından teknolojik gelişmeler nedeniyle kullanma olanağı kalmayan stok malların takdir komisyonunca belirlenecek emsal bedeliyle değerlendirilmesi gerekmektedir. (İstanbul Vergi Dairesi, 23.12.2005 gün ve B.07.1.GİB.4.34.19.02/VUK-1/11948 sayı)
Vergi Usul Yasası’nın 274. maddesi kapsamında ortaya çıkan değer kayıpları ekonomik nedenlere bağlıdır. Bu nedenle de teknolojik gelişmelere ve ilerlemelere bağlı olarak stok malların değer yitirmesi halinde Vergi Usul Yasası’nın 274. maddesinde yer alan düzenleme kapsamında işlem yapılması gerekmektedir. (V. Seviğ)
Referans Gazetesi, 30.01.2008
Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuz yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.
Yorumlar
Henüz Yorum Yok.
Yorum Yazın