İptal edilmiş çekin tahsili
SORU: Müşterilerimden birisi bana 27.01.2008 vadeli cirolu bir çek verdi. Ancak bu çek Ticaret Kanunu’nu gereğince iptal edilmiş bir çek olarak çıktı. Çeki bana ciro eden gel sana yeni bir çek vereyim diyor. Bana vereceğini söylediği çek yine müşteri çeki ve bu çekte vadeli olacak. Benim paramı tahsil etmem lazım. En kısa yoldan paramı nasıl tahsil edebilirim?
YANIT: Türk Ticaret Yasası’nın 711′inci maddesine göre “Çekten cayma, ancak ibraz müddeti geçtikten sonra” hüküm ifade etmektedir. Bu bağlamda da çekin keşidecisi kendisinin veya üçüncü şahsın elinden rızası olmadan çekin çıkmış olduğu iddiası ile çeki ödemekten men edebilir.
Çekten cayma ile muhatabı ödemeden men etme birbirinden farklı hukuki sonuç doğuran hallerdir. Bu bağlamda ödemenin meni istemi hukuki bir işlemdir. Bu işlem, çek hamiline karşı ileri sürülebilir. Bu nedenle keşideci tarafından telefon veya sözlü yapılan ödemenin meni talimatının, keşideciye imzalatılması ve çekin ibrazı halinde, hamile karşı açıklanması ve gösterilmesi ve buna göre işlem yapılması gerekmektedir.
Ödenmesi men edilen bir çek için muhatap bankaca, keşidecinin elinden yazılı bir talimatın alınması zorunludur. Bu talimat üzerine muhatap banka çek hesabındaki paradan, çek bedeli kadar bir paranın bloke hesabına almak zorundadır. Çünkü bu türlü işlem kötü niyetli çek keşidecilerinin keyfi davranışlarını önleyecek niteliktedir. Aksi taktirde, ileride haksız işlem yaptığı anlaşılan çek keşidecisinden, çek bedelinin tahsi mümkün olmayabilir.
Genellikle keşidecisinin rızası dışında elinden çıkan çekler için ödemeden men talimatı verilebilmektedir. Bu hak uygulamada kötüye kullanılabilmektedir.
Siz, en kısa sürede bulunduğunuz yerdeki bir avukatla görüşerek elinizde bulunan çekin öncelikle cayma’mı yoksa ödememe talimatı nedeniyle mi ödenmediğini tespit ederek, bu tespite dayalı gerekli hukuki yollara başvuruyu yaptırmanız veyahutda size vereceği bilgiler doğrultusunda hareket etmeniz gerekmektedir.
Çeki size ciro edenin size yeni çek verme önerisi sizin alacağınızın ileri tarihte yine aynı akibete uğramasına neden olabilir.
Çekin karşılıksız olması halinde dahi çekin belli bir miktarı ödeme garantisi altında olmasına karşılık, sizin çekin ödememe talimatı ile ödenmemiş olması, durumun bu açıdan farklı hale geldiğini göstermektedir. (V. Seviğ)
Referans Gazetesi, 20.02.2008
Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuz yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.
Yorumlar
Henüz Yorum Yok.
Yorum Yazın